نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مجید سلیمانی ¹
• وحید خداکریمیان ²

¹ گروه تربیت بدنی،واحد ملایر،دانشگاه آزاد اسلامی ،ملایر،ایران

² گروه تربیت بدنی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

چکیده

این پژوهش با هدف ارائه الگوی پیشایندها و پیامدهای مدیریت کیفیت رابطه هوادار–باشگاه در بستر لیگ برتر فوتبال ایران انجام شد. روش تحقیق کیفی اکتشافی و راهبرد آن تحلیل مضمون بود. جامعه پژوهش را خبرگان و مطلعان کلیدی حوزه فوتبال حرفه‌ای (مدیران و معاونان باشگاه‌ها، مسئولان ارتباط با هوادار، متخصصان بازاریابی ورزشی و اعضای هیئت‌علمی) تشکیل دادند که با نمونه‌گیری هدفمند و سپس گلوله‌برفی انتخاب شدند؛ حجم نمونه بر اساس اشباع نظری 17 نفر تعیین شد. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود. برای اطمینان از روایی و پایایی/اعتمادپذیری از معیارهای اعتبارپذیری، انتقال‌پذیری، اتکاپذیری و تأییدپذیری استفاده شد. تحلیل مضمون بر مبنای الگوی شش‌مرحله‌ای براون و کلارک (2006) انجام شد. یافته‌ها به استخراج 76 مضمون پایه، 16 مضمون سازمان‌دهنده و 3 مضمون فراگیر پیشایندهای کیفیت رابطه (تاکتیک‌های ساختاری–مدیریتی، حکمرانی ارتباطی و رسانه‌ای، سازوکار مشارکت و صدای هوادار، تاکتیک‌های اجتماعی–عاطفی، تجربه هواداری و کیفیت تماس، تاکتیک‌های اقتصادی–مشوقی، عدالت و اصالت در منافع)، فرآیند کیفیت رابطه (اعتماد نهادی، اعتبار و قابلیت اتکای باشگاه، تعهد عاطفی، تعهد تداومی و هنجاری، صمیمیت و یگانگی، هم‌هویتی و هم‌آفرینی معنا) و پیامدهای کیفیت رابطه (وفاداری رفتاری، رفتار شهروندی هواداری، تاب‌آوری و ارزش‌آفرینی پایدار) منجر شد. این نتیجه نشان می‌دهد کیفیت رابطه در فوتبال ایران فرایندی چندلایه و حکمرانی‌محور است که از مسیر اعتماد، اتکاپذیری و هم‌هویتی به پیامدهای اقتصادی–اجتماعی پایدار می‌رسد؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود باشگاه‌ها با نهادینه‌سازی شفافیت، پاسخ‌گویی، مشارکت واقعی هوادار، استانداردسازی تجربه روز مسابقه و پایش شاخص‌های رابطه‌محور، از مدیریت کمپینی به مدیریت نظام‌مند رابطه گذار کنند.

کلیدواژه‌ها

• اعتماد نهادی
• هم‌هویتی هواداری
• رفتار شهروندی مشتری
• ورزش حرفه‌ای
• تحلیل مضمون

موضوعات

• مدیریت ورزشی، بازاریابی

عنوان مقاله [English]

Developing a Model of Antecedents and Consequences of Fan-Club Relationship Quality Management in the Iranian Football Premier League

نویسندگان [English]

• majid soleymani ¹
• vahid khodakarimian ²

¹ Department of Physical Education, Mal.C., Islamic Azad University, Malayer, Iran

² Department of Physical Education, Ha.C., Islamic Azad University, Hamedan, Iran

چکیده [English]

this research was conducted with the aim of developing a model of antecedents and consequences of fan-club relationship quality management in the context of the Iranian Football Premier League. The research method was qualitative-exploratory, employing thematic analysis as the primary strategy. The research population consisted of experts and key informants in professional football (club managers and deputies, fan relationship officers, sports marketing specialists, and faculty members), who were selected via purposive sampling followed by snowball sampling; the sample size was determined at 17 individuals based on theoretical saturation. Data were collected using semi-structured interviews. To ensure validity and reliability/trustworthiness, the criteria of credibility, transferability, dependability, and confirmability were utilized. Thematic analysis was conducted based on Braun and Clarke’s (2006) six-phase framework.

The findings led to the extraction of 76 basic themes, 16 organizing themes, and 3 global themes: Relationship Quality Antecedents (Structural–Managerial Tactics, Communicational & Media Governance, Participation Mechanisms & Fan Voice, Socio–Emotional Tactics, Fan Experience & Contact Quality, Economic–Incentive Tactics, Justice & Authenticity in Benefits); Relationship Quality Process (Institutional Trust, Credibility & Club Reliability, Affective Commitment, Continuance & Normative Commitment, Intimacy & Unity, Identification & Meaning Co-creation); and Relationship Quality Consequences (Behavioral Loyalty, Fan Citizenship Behavior, Resilience & Sustainable Value Creation). These results indicate that relationship quality in Iranian football is a multilayered and governance-oriented process that achieves sustainable socio-economic outcomes through the path of trust, reliability, and identification. Therefore, it is suggested that clubs transition from campaign-based management to systematic relationship management by institutionalizing transparency, accountability, genuine fan participation, standardization of match-day experiences, and monitoring of relationship-oriented indicators.

کلیدواژه‌ها [English]

• Institutional Trust
• Fan Identification
• Customer Citizenship Behavior
• Professional Sports
• Thematic Analysis