نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری،گروه مدیریت ورزشی،دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی،دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران

2 استاد،مدیریت ورزشی،دانشکده علوم تربیتی وروانشناسی،دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران

10.22034/sms.2026.145276.1567

چکیده

رشد شتابان فناوری‌های دیجیتال و تغییر انتظارات گردشگران، ضرورت هوشمندسازی خدمات سنتی گردشگری ورزشی را برجسته کرده است. گردشگری ورزشی به‌عنوان صنعتی تأثیرگذار در اقتصاد و جامعه، نیازمند اکوسیستم دیجیتال یکپارچه برای اتصال بازیگران، داده‌ها و خدمات است. هدف این پژوهش، تبیین مدل اکوسیستم دیجیتال گردشگری ورزشی هوشمند در ایران با رویکرد کیفی بود. پژوهش از روش نظریۀ داده‌بنیاد استفاده کرد. داده‌ها از طریق مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ خبرۀ حوزه‌های گردشگری، ورزش و فناوری اطلاعات گردآوری شد. تحلیل در سه مرحله کدگذاری باز (استخراج ۱۱۱ مضمون توصیفی منحصربه‌فرد)، محوری و انتخابی انجام گرفت. مضامین در ۲۱ مقولۀ فرعی و نهایتاً ۶ مقولۀ اصلی (عوامل علّی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، پدیده‌محوری، راهبردها و پیامدها) سازمان‌دهی شد. عوامل علّی شامل زیرساخت فناوری، سیاست‌گذاری، سواد دیجیتال، امنیت سایبری و بانک داده است. عوامل زمینه‌ای عبارت‌اند از تعامل گردشگری ـ آموزش، فناوری‌های نوظهور (VR/AR)، ظرفیت نوآوری و تجربۀ کاربری. عوامل مداخله‌گر سرمایه‌گذاری، فرهنگ و همکاری بین‌بخشی را دربرمی‌گیرد. پدیدۀ محوری، یکپارچه‌سازی خدمات و تصمیم‌گیری هوشمند مبتنی بر داده‌های لحظه‌ای است. راهبردها شامل بازاریابی دیجیتال، نوآوری، پایش فناوری و مراکز پشتیبانی است. پیامدها توسعۀ رویدادهای دیجیتال، رشد اقتصادی، برندینگ و رضایت گردشگر است.

مدل ارائه‌شده با تأکید بر ویژگی‌های بومی ایران، چارچوبی کاربردی برای سیاست‌گذاری و توسعۀ خدمات نوآورانه فراهم می‌کند. این مدل، با جبران ضعف‌های زیرساختی و حکمرانی، زمینه‌ساز گذار به اکوسیستم داده‌محور و پایدار گردشگری ورزشی است

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Explaining the digital ecosystem model in smartening the chain of tourism and sports destinations in Iran

نویسندگان [English]

  • Shafagh Abolghasemi Atani 1
  • Mehrdad MoharramZadeh 2
  • Abbas Naghizadeh Baghi 2

1 Doctoral Student, Department of Sports Management, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran

2 Professor, Sports Management, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran

چکیده [English]

Introduction: The rapid advancement of digital technologies and evolving tourist expectations have underscored the necessity for smartifying traditional sports tourism services. As an influential industry impacting economy and society, sports tourism requires an integrated digital ecosystem to connect stakeholders, data, and services. This study aimed to develop a model for the smart sports tourism digital ecosystem in Iran using a qualitative approach.

Methods: The research employed grounded theory methodology. Data were collected through semi-structured interviews with 12 experts in tourism, sports, and information technology. Analysis was conducted in three stages: open coding (extracting 111 unique descriptive themes), axial coding, and selective coding. Themes were organized into 21 sub-categories and ultimately six main categories (causal conditions, contextual conditions, intervening conditions, core phenomenon, strategies, and consequences).

Results: Causal conditions include technological infrastructure, policy-making, digital literacy, cybersecurity, and national data banks. Contextual conditions comprise tourism-education interaction, emerging technologies (VR/AR), innovation capacity, and user experience. Intervening conditions encompass investment, organizational and social culture, and inter-sectoral collaboration. The core phenomenon is service integration and real-time data-driven smart decision-making. Strategies involve digital marketing, innovation, technology monitoring, and support centers. Consequences include the development of digital sports events, economic growth, destination branding, and enhanced tourist satisfaction.

Conclusion: The proposed model, emphasizing Iran’s indigenous characteristics, provides a practical framework for policy-making and innovative service development. By addressing infrastructural and governance weaknesses, it facilitates the transition toward a data-driven and sustainable sports tourism ecosystem.

کلیدواژه‌ها [English]

  • sports tourism
  • smart tourism
  • digital technologies
  • digital literacy
  • digital ecosystem